Wat is een kartel?

Een kartel is een formele of informele, illegale overeenkomst tussen zelfstandige bedrijven binnen eenzelfde economische sector met als doel de onderlinge concurrentie opzettelijk te beperken of volledig uit te schakelen. Kartelvorming vindt met name plaats in oligopolistische markten, waar een klein aantal grote spelers de markt domineert en de toetredingsdrempels voor nieuwe concurrenten hoog zijn.

Methoden en economische impact

Bedrijven die deelnemen aan een kartel proberen kunstmatig hun eigen winstgevendheid en marktstabiliteit te maximaliseren door gebruik te maken van concurrentiebeperkende afspraken:

• Het onderling afstemmen en vastzetten van verkoopprijzen (prijsafspraken).
• Het kunstmatig beperken van de productievolumes om schaarste te creëren.
• Het geografisch verdelen van afzetgebieden, markten of specifieke klantgroepen.

Omdat deze praktijken de vrije marktwerking ernstig belemmeren en leiden tot hogere consumentenprijzen en verminderde innovatie, zijn kartels in de meeste landen strikt verboden onder de antitrust- en mededingingswetgeving. Bekende sectoren waarin dit historisch veel voorkwam zijn de olie-, staal- en chemische industrie.