Wat is een Subliminale boodschap?

Een subliminale boodschap (subliminal messaging) is een visuele, auditieve of tekstuele prikkel die bewust zó kort, zacht of verborgen in media-uitingen wordt verwerkt, dat deze onder de absolute waarnemingsgrens van het menselijk bewustzijn ligt. Het publiek registreert de boodschap dus niet bewust, maar de informatie wordt wel direct opgeslagen door het onderbewustzijn, met als theoretisch doel het gedrag of de voorkeur te beïnvloeden.

De link met consumentenpsychologie

Het concept van subliminale reclame speelt in op het neurowetenschappelijke gegeven dat circa 90% tot 95% van onze menselijke waarnemingen en beslissingen volledig onbewust plaatsvindt. Marketeers proberen hiermee de kritische, rationele barrière van de consument te omzeilen.

De popcorn-mythe van James Vicary

Het meest legendarische en klassieke voorbeeld stamt uit de jaren ’50. De Amerikaanse marketingonderzoeker James Vicary monteerde flitsende frames met de teksten “Eat popcorn” en “Drink Coca-Cola” in een bioscoopfilm, die slechts een fractie van een seconde in beeld waren. Hij claimde dat de popcornverkoop hierdoor met ruim 50% explodeerde. Jaren later bekende Vicary echter dat hij de onderzoeksresultaten volledig had verzonnen om zijn eigen marketingbureau te promoten. Hoewel de extreme effectiviteit van subliminale boodschappen wetenschappelijk sterk wordt betwijfeld, is het in veel Europese landen bij wet verboden in reguliere tv-reclames.