Wat is royalty-free?

Royalty-free (vaak afgekort als RF of in het Nederlands aangeduid als rechtenvrij) is een licentievorm voor intellectueel eigendom – zoals foto’s, video’s, illustraties en muziek – waarbij de gebruiker na verkrijging geen doorlopende gebruiksvergoedingen (royalties) meer hoeft af te dragen aan de maker.

Gratis versus betaald royalty-free

Er bestaat in de praktijk vaak verwarring over de term ‘rechtenvrij’. Royalty-free betekent namelijk niet per definitie dat het materiaal volledig gratis is. Het model kent twee varianten:

• Eenmalige aanschaf: Je betaalt eenmalig een bedrag aan een stockwebsite (zoals Shutterstock of Adobe Stock) voor een afbeelding. Daarna mag je deze foto onbeperkt gebruiken in je marketinguitingen zonder dat je per weergave hoeft bij te betalen.
• Volledig gratis licenties: Platforms zoals Pixabay of Unsplash bieden gratis royalty-free materiaal aan onder licenties waarbij de makers volledig afzien van een financiële vergoeding.

Hoewel de licentie veel vrijheid biedt, is het voor ondernemers belangrijk om altijd de kleine lettertjes te controleren. Vaak gelden er alsnog specifieke voorwaarden, zoals het verbod op doorverkoop van het materiaal, restricties op de oplage van drukwerk of de verplichting tot bronvermelding.